دلایل زیادی وجود دارند که چرا کشور ایتالیا را برای مهاجرت تحصیلی انتخاب کنیم، از جمله: هزینه های زندگی متناسب با ایران، اعتبار دانشگاه ها و امکان تحصیل رایگان. دانشگاه های مطرح زیادی در این کشور هستند که رشته های تحصیلی متنوعی را ارائه می کنند و فرصت های بورسیه و کار دانشجویی باعث می شوند هیچ متقاضی تحصیل در ایتالیا، ناامید نشود. در ادامه در مورد مراحل و مدارک مورد نیاز برای مهاجرت تحصیلی به ایتالیا توضیح می دهیم و شما را با فرایند دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا و زندگی در این کشور آماده خواهیم کرد.

یکی از پرطرفدارترین راه های مهاجرت به ایتالیا، تحصیل در این کشور است. سیستم آموزشی در بسیاری از دانشگاه های ایتالیا به این صورت است که دوره کارشناسی سه ساله، دوره ارشد دو ساله و دوره دکتری سه تا پنج ساله می باشد. یکی از شرایط تحصیل کارشناسی در ایتالیا، در اکثر دانشگاه ها و رشته ها، قبول شدن در آزمون ورودی است؛ اما برای دوره های ارشد و دکتری که آزمون ندارند، معدل و نمرات دوره های قبلی اهمیت زیادی دارد. طول دوره های تحصیلی دانشگاه های ایتالیا شبیه به ایران بوده و علاوه بر دو نیمسال تحصیلی پاییز (از سپتامبر تا فوریه) و بهار (اواخر فوریه تا ژوئن)، در یک ترم تحصیلی تابستانه (ژوئن تا سپتامبر) نیز ارائه می شوند.
زمان ورودی دانشگاه های ایتالیا
ورودی دانشجویان فقط در ترم پاییز و ماه سپتامبر است و برای اپلای بهتر است حدود 10 تا 12 ماه قبل اقدام کنید. این شرایط و زمانبندی هر دوره ممکن است با توجه به شرایط هر دانشگاه کمی متفاوت باشد،
هزینه کلی تحصیل و شهریه دانشگاه های ایتالیا به نسبت سایر کشورهای اروپایی مقرون به صرفه است. به دلیل شرایط نسبتا راحتی که دولت ایتالیا برای کار دانشجویی قرار داده می توانید به صورت پاره وقت مشغول شده و هزینه های زندگی و تحصیل خود را پوشش دهید. برای دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا باید مدارک تمکن مالی با حداقل مبلغ 7000 یورو ارائه شود، اما به صورت کلی هزینه های تحصیل در ایتالیا در جدول زیر ارائه شده اند:
| دوره های تحصیلی | هزینه سالانه |
| کارشناسی در دانشگاه دولتی | 800 تا 4000 € |
| کارشناسی ارشد دانشگاه دولتی | 1000 تا 5000 € |
| کارشناسی دانشگاه خصوصی | 5000 تا 15000 € |
| کارشناسی ارشد دانشگاه خصوصی | 8000 تا 20000 € |
| مقطع دکتری | 1000 تا 5000 € |
هزینه های زندگی و مهاجرت دانشجویی در ایتالیا با توجه به شهر انتخابی و بر اساس سبک زندگی بسیار متغیر است و بسیاری از دانشجویان می توانند این هزینه ها را با استفاده از خوابگاه های دانشجویی به جای اجاره خانه، یا صرف غذا در دانشگاه به جای رستوران، تا حد زیادی کاهش دهند. به طور کلی هزینه ماهانه ای که یک دانشجو برای زندگی در ایتالیا باید صرف کند حدود 1400 تا 1600 یورو با احتساب اجاره ماهانه می باشد و میانگین مجموع ماهانه یا سالانه برخی از هزینه های روزمره یک دانشجو به شرح زیر است:
| غذا و سکونت | هزینه |
| کتاب و لوازم آموزشی دیگر | سالانه تا 500 € |
| صرف غذا در دانشگاه | سالانه تا 500 € |
| 3وعده غذا (رستوران شهرهای بزرگ) | 400 تا 800 € |
| حمل و نقل عمومی | ماهانه 30 - 50 € |
| اجاره خانه یکخوابه در مرکز شهر | ماهانه 700 – 1200 € |
| هزینه خوابگاه | 200 تا 600 € |
برای مهاجرت تحصیلی به هر کشور خارجی اولین قدم دریافت پذیرش تحصیلی از یکی از دانشگاه های معتبر آن کشور است که به شما امکان دریافت ویزای تحصیلی را خواهد داد. در مدارس و دانشگاه های ایتالیا با توجه به دانشگاه و رشته انتخابی علاوه بر زبان ایتالیایی، معمولا به زبان انگلیسی نیز تدریس می شود که شما برای هر کدام که درخواست می دهید باید مدرک زبان مربوطه را ارائه کنید. مهمترین مدارکی که برای دریافت پذیرش از دانشگاه های ایتالیا باید ارائه کنید عبارتند از:
✔ مدرک زبان در سطح B1 (مانند CELI یا PLIDA برای رشته های ایتالیایی زبان)
✔ آیلتس حداقل 6 (برای رشته های انگلیسی)
✔ مدارک تحصیلی قبلی (به زبان ایتالیایی یا انگلیسی به صورت رسمی ترجمه شود)
✔ ارائه رزومه تحصیلی و کاری
✔ ریزنمرات ترجمه شده
✔ انگیزه نامه (حدود 2 صفحه)
✔ توصیه نامه از اساتید قبلی (برای دوره ارشد حداقل 2 مورد)


برای مهاجرت به ایتالیا از طریق تحصیل، بعد از دریافت نامه پذیرش باید درخواست ویزای نوع D دهید و مدارک مورد نیاز را برای تحصیل در دانشگاه و دریافت ویزا ارائه کنید. تمامی مدارک مورد نیاز برای مهاجرت تحصیلی برای نشان دادن تسلط شما به زبان ایتالیایی یا انگلیسی و اثبات تمکن مالی برای هزینه های تحصیل و زندگی در ایتالیا می باشد. مهمترین مدارک برای دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا شامل موارد زیر هستند:
✔ نامه پذیرش از دانشگاه
✔ فرم تکمیل شده درخواست ویزا
✔ پاسپورت معتبر با حداقل شش ماه اعتبار
✔ مدارک سوابق تحصیلی
✔ مدارکی برای اثبات تمکن مالی (حداقل 7000 یورو و گردش حساب 6 ماهه)
✔ مدرک معتبر زبان
✔ گواهی عدم سوءپیشینه
✔ رسید پرداخت هزینه ویزا
✔ بیمه درمانی معتبر
✔ بلیط هواپیما
همانطور که احتمالا میدانید اگر بورسیه تحصیلی دولتی، دانشگاهی یا موسسات خصوصی را دریافت کنید، هزینه تحصیل در ایتالیا برای شما کاهش پیدا کرده یا رایگان خواهد شد. اما این کشور اروپایی، چند نوع بورسیه تحصیلی دارد که با شرایط مختلفی به افراد با پیش نیازهای متفاوتی ارائه می شوند:
1- بورسیه استانی ایتالیا DSU
بورسیه استانی ایتالیا که به دانشجویان بین المللی در دانشگاه های دولتی مختلف تعلق میگیرد وه علاوه بر شهریه، شامل کمک هزینه زندگی و مسکن نیز می شود. شرایط مالی و تحصیلی دریافت این بورسیه تحصیلی ایتالیا بر اساس استان ممکن است متفاوت باشد که در وب سایت های DSU هر استانی قرار دارد، اما به طور کلی نیاز به ارائه مدارک مالی مانند فیش حقوقی سرپرست و اقرارنامه مالی دارد. بورسیه استانی ایتالیا تقریبا بین 7000 تا 8000 یورو در طول یکسال بوده که در دو مرحله برای دانشجو واریز می شود و برای تمدید آن برای سال های بعد، نیاز به گذراندن حداقل واحدهای درسی مشخص شده دارد.
2- بورسیه دولتی ایتالیا
بورسیه دولتی توسط آموزش و پرورش ایتالیا به دانشجویان برای پرداخت شهریه، کمک هزینه های زندگی و بیمه درمانی اعطا می شود. این بورسیه دولتی به صورت ماهانه به حساب دانشجو واریز شده و با توجه به دانشگاه ممکن است تمام شهریه یا بخشی از آن را پوشش دهد.
3- بورسیه دانشگاهی
این بورسیه توسط دانشگاه های برتر ایتالیا مانند تورین و فلورانس به دانشجویان شایسته علمی برای کمک هزینه تحصیل و زندگی داده می شود. بورسیه دانشگاهی معمولا برای مقاطع ارشد و دکتراست و مقدار آن بر اساس دانشگاه و مقطع متفاوت است.
در بیشتر دانشگاه های ایتالیا محدودیت سنی برای پذیرش دانشجویان بین المللی وجود ندارد اما مهاجرت تحصیلی ایتالیا برای هر دوره تحصیلی در بازه سنی خاصی راحت تر انجام می شود:
❯ سن مناسب برای تحصیل کارشناسی در ایتالیا 18 تا 25 سال است.
❯ پذیرش در دوره کارشناسی ارشد با توجه به رزومه انجام شده، اما بهتر است تا 35 سالگی انجام شود.
❯ برای دوره دکتری نیز در سنین 28 تا 40 سالگی، دانشگاه ها پذیرش تحصیلی بهتر خواهند داد.
حتی اگر سن شما بیشتر از بازه های گفته شده باشد، باز هم با ارائه مدارک منطقی می توانید فواصل بین دوره های تحصیلی خود را توجیه کرده و شانس مهاجرت تحصیلی به ایتالیا را داشته باشید، البته برای دریافت بورسیه های تحصیلی، محدودیت های سنی کمی جدیتر پیگیری می شوند.
بسیاری از دانشگاه های قدیمی و معتبر جهانی در شهرهای بزرگ ایتالیا قرار دارند که انتخابی عالی برای دانشجویان بین المللی هستند. تاریخچه طولانی و غنی، معماری باشکوه و ارائه برنامه های تحصیلی در رشته های مختلف و با کیفیت بالا باعث شده تا دانشگاه های ایتالیا در سطح جهانی شناخته شده شوند. تعدادی از بهترین دانشگاه های ایتالیا به شرح زیرند:
بولونیا یکی از بزرگترین و قدیمی ترین دانشگاه های دولتی ایتالیا است که در شهرهای مختلفی شعبه دارد و رشته های مختلفی را با هزینه های معقول ارائه می دهد. این دانشگاه هم در لیست 5 دانشگاه برتر ایتالیا قرار دارد و هم از نظر تعداد مبادله دانشجویان در بین 5 دانشگاه برتر اروپا قرار گرفته است. زبان اصلی تدریس هر سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا زبان ایتالیایی می باشد اما بسیاری از رشته های تحصیلی به زبان انگلیسی نیز ارائه می شود.
پادوا دومین دانشگاه قدیمی ایتالیاست که به دلیل تعداد بالای بورسیه هایی که به دانشجوها می دهد یکی از مقاصد برجسته برای دانشجویان بین المللی است. هزینه تحصیل در دانشگاه پادوا با توجه به رشته انتخابی نسبتا مقرون به صرفه در نظر گرفته می شود و تمامی رشته های تحصیلی در هر سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا به هر دو زبان ایتالیایی و انگلیسی تدریس می شوند.
این دانشگاه ایتالیایی در رتبه 315 لیست بهترین دانشگاه های جهان قرار دارد و به خصوص برای رشته های مرتبط با مد و فشن انتخابی ایده آل است. دانشگاه میلان خدمات و امکانات زیادی برای دانشجویان خود ارائه می کند که مهمترین آنها امکان کارآموزی در خود دانشگاه می باشد. زبان اصلی تدریس در این دانشگاه ایتالیایی است اما برخی از رشته های تحصیلی دوره کارشناسی و ارشد به زبان انگلیسی هم ارائه می شوند.
یکی از دانشگاه های قدیمی و در سطح جهانی ایتالیا دانشگاه دولتی تورین می باشد که دوره های متنوعی را برای متقاضیان تحصیل در ایتالیا ارائه میکند. تعداد دانشجویان این دانشگاه بسیار زیاد بوده و در سال های اخیر در رتبه بندی های بین المللی عملکرد افزایشی داشته است. اکثر رشته های تحصیلی در دانشگاه تورین به زبان ایتالیایی تدریس می شود اما تعداد دوره های تدریس شده به زبان انگلیسی نیز هر سال در حال پیشرفت است.
یکی دیگر از دانشگاه های دولتی ایتالیا که محبوبیت زیادی در بین دانشجویان بین المللی دارد، دنشگاه ساپینزا در شهر رم با رتبه جهانی 134 می باشد. دانشگاه ساپینزا رم شهریه ای نسبتا پایین برای رشته های تحصیلی خود در نظر گرفته که در کنار اعتبار بالایش انتخاب مناسبی برای متقاضیان تحصیل در ایتالیاست. ارائه بیشتر رشته های تحصیلی به زبان ایتالیایی و انگلیسی در کنار بورسیه های تحصیلی متنوع سالانه دانشجویان زیادی را به این دانشگاه جذب میکند.
کار در ایتالیا برای افرادی که قصد مهاجرت تحصیلی به این کشور را دارند به دو بخش زیر تقسم می شود:
1- کار در حین تحصیل
دانشجویان بین المللی در ایتالیا می توانند تا 20 ساعت در هفته در طول ترم تحصیلی و تا 40 ساعت در طول تعطیلات به صورت پاره وقت کار کنند. اگر به زبان ایتالیایی مسلط باشید راحت تر می توانید کار در حین تحصیل پیدا کنید، مشاغلی مانند فریلنسری، راهنمای توریستی، تدریس زبان انگلیسی، کار در هتل و کافه و نگهداری از سالمندان گزینه های مناسبی برای کار دانشجویی در ایتالیا هستند. کار در حین تحصیل در ایتالیا را به عنوان کمک هزینه زندگی در نظر بگیرید، اما نمی توانید به عنوان تنها منبع درآمدی برای تحصیل و اقامت به آن نگاه کنید. همچنین توجه داشته باشید دوره های کارآموزی به عنوان ساعت کاری محاسبه نمیشوند و تا زمانی که در حال تحصیل در دانشگاه های ایتالیا باشید نمیتوانید به عنوان کارآفرین یا کارفرمای یک استارت آپ اقدام کنید.
2- کار بعد از تحصیل
بعد از اتمام دوره تحصیلی خود در ایتالیا، با ارائه مدارکی که نشان دهنده تمکن مالی شما باشد، تا 12 ماه می توانید با تبدیل ویزای تحصیلی خود به ویزای جستجوی کار به دنبال شغل مناسب باشید و در این کشور اقامت داشته باشید. پس از اینکه شغل مناسبی پیدا کردید و پس از دریافت جاب آفر (به صورت کتبی)، می توانید قرارداد کاری با کارفرمای ایتالیایی خود را به همراه سایر مدارک مورد نیاز برای دریافت ویزا و اقامت کاری در ایتالیا به اداره مهاجرت ارائه کنید. پس از دریافت ویزای کاری ایتالیا و در صورت ادامه روند کار با کارفرمای خود، باید آن را سالانه تمدید کنید.
یکی از رایج ترین روش های دریافت اقامت ایتالیا، اخذ ویزای کاری به خصوص بعد از تحصیل در دانشگاه های این کشور است. افرادی که بعد از اتمام دوره تحصیلی خود قصد اقامت دائم در ایتالیا را دارند می توانند ویزای کاری مرتبط با رشته تحصیلی خود را دریافت کرده و بعد از پنج سال تمدید قانونی آن، مجوز اقامت دائم را دریافت کنند. برای دریافت اقامت دائم ایتالیا پس از تحصیل، شما باید در طول دوره اقامت موقت خود درآمد ثابت داشته باشید و بیمه و مالیات خود را به موقع پرداخت کنید، همچنین مهارت خوب زبان ایتالیایی و دانش فرهنگ محلی نیز به دریافت اقامت دائم از اداره مهاجرت کمک می کند. روش دیگر اقامت در ایتالیا پس از تحصیل، سرمایه گذاری روی مستغلات یا از نوع تجاری است که باید بر اساس معیارها و مبالغ ذکر شده در قوانین مهاجرتی این کشور باشد. روش دیگر دریافت اقامت دائم ایتالیا، ازدواج با یک شهروند این کشور است که نیاز به اثبات عشق و یک رابطه زناشویی واقعی دارد و می تواند در نهایت منجر به دریافت شهروندی ایتالیا شود.